Duygular


İnternette araştırma yaparken tesadüfen denk geldik bu yazıya. Duygular konusu o kadar iyi ele alınmış ki paylaşmadan geçmek istemedik. Umarım sizde yazımızı beğenirsiniz. Bakalım yazı nasılmış:



Açıkçası, günümüzde Sherlock morgda kadavraları kırbaçlıyor, buzdolabında insan uzuvları bulunduruyor veya arada soğuk ve gizemli bakışlar fırlatıyor ve bir robot gibi hareket ediyor diye, bir fan sayfası gibi; duygusuzluğun ne kadar önemli olduğuyla ilgili komik, bayağı iddiaları olan bir yazı paylaşmayı hiç düşünmüyoruz ki, biraz açıklık getirmek açısından yararlı olabileceğini düşünerek bu konudaki fikrimizden bahsetme ihtiyacı duyduk.

Öncelikle şunu belirtelim; bu bir Sherlock Holmes fan bloğu değil. Bu da, gerçek birinden almış olduğuna güvenerek yöntemini, yeteneklerini, örneklerini, verdiği ipuçlarını örnek almaya engel değil (Elbette, Çıkarım Yapma Bilimi'nde ustalaşmak demek onu taklit etmek olmamalı). Sherlock Holmes ise; aşk, öfke, kıskançlık, kibir gibi duygulara uzak biri. Onlardan yoksun olsaydı, bir vicdanı ve, adaleti sağlamak için arada kanunu esnetmesi gibi şeyler nasıl söz konusu olabilirdi? Peki onu bu noktaya getiren nedir ve neden bu noktaya gelmiştir? Acaba analitik düşünceyi doğru kavrama ve bir parçamız haline getirme gidişatı bunu mu gerektirir? Esas soru bu ve bunu cevaplamaya çalışalım.

Kendini bu yönde eğittiğiyle ilgili bir sözü vardı. O zaman elimizdeki işaret şu: Bu sonradan kazanılacak bir özellik. Çıkarım Yapma Bilimi'nde ustalaşmak için çok önemli olan bir şeyden bahsetmiştim: Beynimizi çalıştırma yöntemimiz (daha doğrusu çalıştırmama ve tembelleştirme) buna elverişli değil ve elverişli hale getirmek için yapacağımız pratiklerin sonuç vermesi; bir kası geliştirmek gibi, uzun bir süre alıyor, zamanla daha da kolaylaşarak bir parçamız haline geliyor, neticede biz farkında olmadan faaliyete geçecek hale geliyor (elbette bu oldukça uzun, mükemmelleşmesi belki ömrü kapsayan bir süreç). O halde bu iki işaretten şu sonucu çıkarabiliriz: Çıkarım Yapma Bilimi'nde ustalaşma süreci bu duygusuzluğu ister istemez getiriyor, ve gerektiriyor. Peki duygusuzluk ne demek oluyor?

Tahmin yürütmekle ilgili paylaştıklarımızı hatırlayın. Kendi pencerenizden değil, size en tuhaf gelebilecek türlü olasılıkları içine alan bir bakış açısıyla hareket ederek nedenlendirmeler öne sürmeniz gerekiyordu. Tahminler, o ana kadar hayatınız boyunca edindiğiniz birikiminize (deneyimlere, bilgilere veya en azından o duruma) bağlı olan ilk izlenimler olduğuna göre; tahmin yürütmekten kaçınmak da birçok farklı kişinin aklına gelebilecek birbirinden farklı düşüncelerin her birini içine alan geniş bir pencereden bakmak sayılmaz mı? O zaman bu aynı zamanda şu demek olur: Duygular da kişilerin birbirinden farklı birikimlerinin sonucu olduğuna göre hepsini içine alabilen bir yaratıcılıkla bakmak duyguların üstünde düşünmek demektir. Küçük bir örnekle; pek hoşlanmadığınız birinin ayakkabısındaki boya lekesi size onun 'sakarlığını' anlatabilirken, onu çok seven birine de 'başkasının yaptığı sakarlığı' anlatabilir. İyi bir akıl yürütücü, başka bir işaret bu konuyu açıklığa kavuşturmadığı sürece, iki ihtimalden de kaçınmalıdır ki bu da zaten, duyguları akıl yürütme sisteminin dışında tutmaktır.

Holmes'u bir 'hesap makinesi' gibi yapan da belki, ihtimaller dengesinin katılığına insani zaaflarla yaklaşmamadaki hassaslığından geliyor. Doğru akıl yürütme duygusal yaklaşımları kaldırmıyor ve onu çalışma sistemi haline getiren bir beyin de aynı zamanda duygusuzluğu kendine telkin etmiş, bir parçası haline getirmiş oluyor. Çıkarım Yapma Bilimi'ne duyguları dahil etmemenin anlamının bu olduğunu düşünüyoruz.

cikarimyapmabilimi.com ekibine katılıp bizden biri olmak ve yazılarınızı sitede yayınlamak ister misiniz ? Buraya tıklayarak ayrıntıları öğrenebilirsiniz.

 Sitemizle ilgili herhangi bir sorunuz, düşünceniz veya öneriniz varsa buraya tıklayarak bize ulaşabilirsiniz.

Bizi sosyal medya hesaplarımızdan takip etmeyi unutmayınız.

Twitter: @cikarimyapalim

Facebook: cikarimyapalim


5 yorum:

  1. ben çıkarım yapma konusunda çok yorum yaptım bunların başka sayfadan alıntı yapılomış olduğuna yemin edebilirim.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Dikkat ettiyseniz ilk paragrafta internetten bulduğumuzu ve en alttada alıntı yaptığımızı bildirdik.

      Sil
  2. Ben bu bloğu yeni buldum çok beğendim sanki mastermind kitabının özeti gibi. Tebrik ederim

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Teşekkür ederiz fakat ilerleyen zamanlarda o kitap bizim özetimiz gibi kalacak :)

      Sil
  3. Çıkarım yapmak gerçekten inanılmaz bir ciddiyet istediği aşikar fakat bunları anlamak yani etrafa dikkatlice bakmak bile zamanla geliştiğini düşünürsek pratikleri sıklaştırmamız gerekecek gibi duruyor :) Bu güzel yazının altına başka yorum yapmak düşmez inanılmaz bir yazı emeği geçenlere teşekkürler :)

    YanıtlaSil